Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων γύρω μας κάνουν δίαιτα. Πολλοί έχουν κανονικό βάρος αλλά πιστεύουν ότι ζυγίζουν περισσότερο από ότι θα έπρεπε και άλλοι πιστεύουν ότι η δίαιτα θα βελτιώσει τη ζωή τους, θα βρούνε σύντροφο, μια καλύτερη δουλειά ή θα είναι κοινωνικά αποδεχτοί.

Οι περισσότεροι χρησιμοποιούν διάφορους ανορθόδοξους τρόπους για να χάσουν βάρος. Η δίαιτα θα οδηγήσει σε αυστηρότερη δίαιτα, σε ακατάστατα τσιμπολογήματα, περιοριστικούς τρόπους λήψης τροφής και εξαντλητικές δίαιτες. Όλα αυτά όχι μόνο δεν έχουν αποτέλεσμα αλλά μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα υγείας. Οι διατροφικές ελλείψεις που θα προκαλέσουν στον οργανισμό, πιθανόν να οδηγήσουν σε διατροφική διαταραχή.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν ένα άτομο σε ανάπτυξη διατροφικής διαταραχής. Η συνήθεια της δίαιτας όμως ξεκινάει σε νεαρές ηλικίες.

Πολλές φορές από επικριτικά σχόλια για την εμφάνιση του ατόμου από τους γονείς, του συμμαθητές, την/τον σύντροφο, την/τον προπονητή, πίεση για την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία, τη κοινωνική τάξη και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής δεν οδηγεί σε διατροφική διαταραχή αλλά η δίαιτα μαζί με διάφορους προδιαθεσικούς παράγοντες, όπως αναφέραμε θα οδηγήσει το άτομο σε διατροφική διαταραχή.

Οι περισσότερες δίαιτες είναι περιοριστικές και προκαλούν συνεχώς πείνα. Τα άτομα που κάνουν δίαιτες αγνοούν αυτή τη πείνα για ένα μικρό διάστημα αλλά η στέρηση που αισθάνονται οδηγεί σε λαιμαργία για φαγητό (όπου μπορεί να εξελιχθεί σε υπερφαγικό επεισόδιο) και σε συμπεριφορές όπως ακατάστατο τσιμπολόγημα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα άτομα να κατηγορούν τον εαυτό τους και να αισθάνονται ενοχές και αποτυχία.

Κάποιοι θα ξανά ξεκινήσουν ένα αυστηρό διαιτολόγιο όπου θα έρθει ή πείνα και… μετά το υπερφαγικό επεισόδιο και… μετά η αποτυχία και οι ενοχές. Έτσι λοιπόν το άτομο που κάνει δίαιτα είναι εγκλωβισμένο μέσα σε ένα φαύλο κύκλο που μπορεί να κρατήσει για πολλά χρόνια.

Η δίαιτα σε άτομα με διατροφική διαταραχή θα επιδεινώσει την διαταραχή προκαλώντας περισσότερα βουλιμικά επισόδεια, μεγαλύτερη υπερφαγία ή αυστηρότερο περιορισμό λήψης τροφής.

Γιατί δεν δουλεύουν οι δίαιτες:
Οι επαναλαμβανόμενες δίαιτες έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση σωματικού βάρους. Το 95% των ατόμων που κάνουν δίαιτα ξαναπαίρνουν τα ίδια κιλά που έχασαν και περισσότερα 2 χρόνια μετά.

Όταν υπάρχει στέρηση τροφής, το σώμα αντιδρά σαν να είναι σε κατάσταση λιμού ή υποσιτισμού. Ο ανθρώπινος οργανισμός για να μπορέσει να προστατέψει το σώμα από τέτοιες καταστάσεις υποσιτισμού (π.χ. περαιτέρω δίαιτες) μειώνει το μεταβολικό του ρυθμό για να εξοικονομήσει ενέργεια.

Δηλαδή, χαμηλώνει το ρυθμό του και καίει θερμίδες πιο αργά. Πολλές φορές όταν η κατανάλωση τροφής είναι πολύ χαμηλή μπορεί να υπάρξει και αύξηση βάρους.

Οι υποθερμιδικές δίαιτες μπορούν να προκαλέσουν εξάντληση, πονοκέφαλο, μυϊκή κράμπα, δυσκοιλιότητα, διαταραχή ύπνου, απώλεια οστικής πυκνότητας και υπερκατανάλωση τροφής.

Η δίαιτα προκαλεί έλλειψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών που χρειάζεται για να διατηρήσουμε την σωματική, ψυχολογική και πνευματική μας κατάσταση.

Η δίαιτα μας κάνει να ασχολούμαστε συνέχεια με το φαγητό και το βάρος μας, να αποκτούμε αρνητική εικόνα σώματος, να αισθανόμαστε ενοχές που κάνουμε «παρασπονδίες», αποτυχημένοι που δεν μπορούμε να τηρήσουμε το πρόγραμμα και να χάνουμε την αυτοεκτίμηση μας.

Ειρήνη Λυκουρέση
Διαιτολόγος Διατροφολόγος
MSc Αθλητική Διατροφή,
Master Practitioner στις Διατροφικές Διαταραχές και Παχυσαρκία

Επιστημονικός Συνεργάτης Μονάδας Εφηβικής Υγείας Β΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Παίδων «Π & Α. Κυριακού»

The following two tabs change content below.
Μaria Kofidou

Μaria Kofidou

Επειδή τα λόγια είναι περιττά, το να σκέφτομαι και να γράφω είναι η πετριά μου, η ψυχοθεραπεία μου, κάτι που αγαπώ να κάνω με ατέρμονη δημοκρατική διάθεση όπως θέλω εγώ! Μου αρέσουν τα ταξίδια, οι ευφυείς, με υψηλή αίσθηση του χιούμορ, ανεπιτήδευτα ευγενικοί, ειλικρινείς και ελεύθεροι άνθρωποι.σ.σ απεχθάνομαι τις συναναστροφές κοινής αφέλειας!